Μετεγχειρητική Αποκατάσταση Ακρωτηριασμού

Ένας ακρωτηριασμός είναι ιατρικά απαραίτητος εάν το τμήμα του σώματος είναι τόσο σοβαρά άρρωστο ή κατεστραμμένο, ώστε να μη μπορεί να διατηρηθεί. Επίσης, εάν το μέλος που θα διατηρηθεί να μην είναι λειτουργικό. Τα πιο συνηθισμένα είναι τα αγγειακά προβλήματα, διαβήτης, ατυχήματα, καρκίνος αλλά και γενετικές ανωμαλίες. Ο στόχος είναι να αποτραπούν σοβαρές συνέπειες για την υγεία ή ακόμα και ο κίνδυνος για τη ζωή του ασθενούς.

Μετά τη χειρουργική επέμβαση του ακρωτηριασμού το μετεγχειρητικό στάδιο είναι υψίστης σημασίας, ώστε να αποφευχθεί ο κίνδυνος επιπλοκών και να βελτιωθεί η λειτουργία του υπολειπόμενου άκρου.

Η μετεγχειρητική αποκατάσταση αρχίζει αμέσως μετά τη χειρουργική επέμβαση, ενώ η σταθεροποίηση της υγείας, η επούλωση των τραυμάτων και η λειτουργική ανάκαμψη αποτελούν προτεραιότητα. Η πρώτη φάση επούλωσης ξενικά στο νοσοκομείο, αρχικά, το κολόβωμα είναι διογκωμένο και τυλιγμένο με απλούς επιδέσμους, ενώ γίνονται αλλαγές από ιατρικό προσωπικό. Το οίδημα είναι μια φυσιολογική αντίδραση στη διαδικασία. Στο νοσοκομείο οι θεράποντες ιατροί θα ελέγχουν συνεχώς τη διαδικασία επούλωσης, ώστε να δοθεί η κατάλληλη θεραπεία.

Η αποκατάσταση μετά από έναν ακρωτηριασμό απαιτεί χρόνο. Η διάρκεια εξαρτάται από διάφορους παράγοντες όπως την αιτία του ακρωτηριασμού, ηλικιακά και παθολογικά αίτια (π.χ. διαβήτη, κάπνισμα και σε μεγάλο βαθμό την ενεργό συμμετοχή του ασθενή). Στις περισσότερες περιπτώσεις ο χρόνος επούλωσης ολοκληρώνεται στις πρώτες τρεις έως τέσσερις εβδομάδες. Στη συνέχεια τα κύτταρα του ζωικού ιστού ενισχύονται και μετατρέπονται σε συγκεκριμένο συνδετικό ιστό, συμβάλλοντας στην άμυνα του οργανισμού και στην αποκατάσταση βλαβών. Αλλά ακόμα κι αν η ουλή δείχνει ότι έχει επουλωθεί στην πραγματικότητα η επούλωση εσωτερικά του κολοβώματος διαρκεί μέχρι και ενάμιση χρόνο μετά την επέμβαση, με αποτέλεσμα, να κρίνεται απαραίτητη η αντικατάσταση θήκης της πρόθεσης.

Την περίοδο αυτή και εφόσον έχει πάρει εξιτήριο ο ασθενής από το νοσοκομείο, ακολουθείτε καθημερινό πρόγραμμα αλλαγών του τραύματος σύμφωνα πάντα με τις οδηγίες του θεράποντα ιατρού. Είναι σημαντικό να πλύνετε καλά τα χέρια σας πριν ξεκινήσετε τη διαδικασία ή να χρησιμοποιήσετε γάντια και να έχετε καθαρή την επιφάνεια κάτω από το κολόβωμα, θα βοηθούσε ένα υποσέντονο μιας χρήσης ή μια καθαρή πετσέτα. Βεβαιωθείτε ότι έχετε όλα τα αναλώσιμα κοντά. Αφαιρέστε τους επιδέσμους και ξεκολλήστε την γάζα προσεκτικά. Εάν η γάζα έχει κολλήσει στο τραύμα διαβρέχετε την ταινία με φυσιολογικό ορό, περιμένετε λίγο για να χαλαρώσει και τραβήξτε απαλά. Με μια αποστειρωμένη γάζα ρίχνετε φυσιολογικό ορό από την κορυφή της τομής προς τα κάτω και με ήπιες και ταμποναριστές κινήσεις καθαρίστε το δέρμα γύρω από την πληγή. Στη συνέχεια, αριστερά και δεξιά τομής με άλλο ταμπόν προσπαθήστε να αφαιρέσετε τυχόν αποξηραμένο αίμα ή άλλη ύλη που έχει συσσωρευτεί στο δέρμα. Οι κινήσεις γίνονται από το κέντρο του τραύματος προς την περιφέρεια, ή μπορεί να είναι κυκλικές από το κέντρο της τομής προς τα έξω. Μην τρίβετε το τραύμα σκληρά. Για να ολοκληρώσετε την αλλαγή ακολουθείτε τη σύσταση του ιατρού χρησιμοποιώντας betadine, επιθέματα, αντιβιοτικές σπρέι ή κρέμες κ.α..

Στη συνέχεια, για να κλείσετε το τραύμα τοποθετείτε αποστειρωμένες γάζες ή ειδικό αποστειρωμένο επίθεμα πάνω από την τομή, τα στερεώνετε με λευκοπλάστ εάν δεν είναι αυτοκόλλητο. Εάν η περιτύλιξη με επιδέσμους είναι απαραίτητη εφαρμόστε τα κάτωθι για τις αντίστοιχες περιπτώσεις ακρωτηριασμού : κνημιαίο ακρωτηριασμό (εικόνα 1), μηριαίο ακρωτηριασμό (εικόνα 2), αντιβράχιο (εικόνα 3) και βραχιόνιο (εικόνα 4).

                     

                    Εικόνα 1                                                                Εικόνα 2

                                           Εικόνα 3

                                           Εικόνα 4

Καλέστε άμεσα στον πάροχο υγειονομικής περίθαλψης εάν εντοπίσετε :

  • Περισσότερη ερυθρότητα ή πόνο στο σημείο της πληγής

  • Έκκριμα υγρού ή αιμορραγίας

  • Εάν το τραύμα έχει αυξηθεί

  • Βγαίνει άσχημη οσμή.

  • Η θερμοκρασία του ασθενούς είναι αυξημένη (πάνω από 38 ° C περισσότερο από μια φορά την ημέρα)

Τα ράμματα ή τα ιατρικά συρραπτικά αφαιρούνται μερικώς ή ολοκληρωτικά περίπου στις επόμενες τριάντα μέρες από την ημερομηνία της επέμβασης. Από εκείνη τη την ημέρα ξεκινάει η ειδική θεραπεία για τη διαμόρφωση του κολοβώματος με τις ειδικές υποαλλεργικές, αεριζόμενες και συμπιεστικές κάλτσες για την περίθαλψη των άκρων. Η κάλτσα συμπίεσης υπολειπόμενου άκρου είναι η μετεγχειρητική αντικατάσταση των ελαστικών επιδέσμων, που εφαρμόζονταν παλαιότερα. Χρησιμοποιείται για την υποχώρηση του οιδήματος, βοηθάει στη μείωση της αίσθησης από το μέλος φάντασμα και στη βελτίωση της κυκλοφορίας του υπολειπόμενου άκρου. Αντενδείκνυται σε υγρώσσουσες δερματικές επιφάνειες, ανοικτές πληγές, δερματίτιδες, διαταραχές της αρτηριακής αιμάτωσης, οξεία θρομβοφλεβίτιδα και μη αντιρροπούμενη καρδιακή ανεπάρκεια. Για να φορέσετε την κάλτσα γυρίστε την ανάποδα έως το άκρο του κολοβώματος (εικόνα 1). Διαστείλετε το διπλά διατεταγμένο άνω τμήμα της κάλτσας, έτσι ώστε να μπορείτε να εισάγετε το κολόβωμα στην κάλτσα (εικόνα 2). Περάστε σιγά και ομοιόμορφα την κάλτσα στο κολόβωμα, χωρίς να τη γυρίσετε. Στη συνέχεια διορθώστε την εφαρμογή της στο πόδι για να αποφύγετε πτυχώσεις του πλεκτού υφάσματος και για να επιτύχετε το βέλτιστο θεραπευτικό αποτέλεσμα (εικόνα 3). Συνιστούμε προσοχή όταν φοράτε και όταν βγάζετε την κάλτσα, καθώς το ευαίσθητο υλικό της μπορεί να υποστεί ζημιά από κοσμήματα ή αιχμηρά νύχια. Συνιστάται το πλύσιμο στο χέρι, αφού έχετε κλείσει το βέλκρο (εάν υπάρχει), με ήπιο απορρυπαντικό. Ξεπλύνετε καλά με καθαρό νερό και μη χρησιμοποιήσετε μαλακτικό. Μην εκθέτετε την κάλτσα σε άμεση θερμότητα (θερμαντικό σώμα, ηλιακή ακτινοβολία, στεγνωτήριο κ.α.).

                            

             Εικόνα 1                                  Εικόνα 2                                      Εικόνα 3

Η σωματική άσκηση θα πρέπει να αρχίζει αμέσως μετά τον ακρωτηριασμό, μόλις ο ασθενής είναι επαρκώς ιατρικά σταθερός για να κάνει ασκήσεις. Συχνά, αυτές οι ασκήσεις μπορούν να ξεκινήσουν ακόμα και όταν ο ιατρικός εξοπλισμός, όπως οι παροχετεύσεις, συνδέονται με τον ασθενή.

Είναι απαραίτητο να ακολουθήσετε ένα πρόγραμμα αποκατάστασης προσαρμοσμένο στις ατομικές σας ανάγκες που θα στοχεύει στη διατήρηση ή βελτίωση της κινητικότητας και της μυικής σας ενδυνάμωσης ενώ παράλληλα βοηθά στην επιτυχή χρήση της μελλοντικής σας πρόθεσης. Ξεκινήστε αυτές την ενδυνάμωση σύμφωνα πάντα με τις οδηγίες του ιατρού σας. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η χαλαρωτική θέση και η ελεγχόμενη, ήρεμη αναπνοή, προκειμένου να αποφευχθούν μετεγχειρητικές επιπλοκές του αναπνευστικού συστήματος. Μην κρατάτε την αναπνοή σας γιατί μπορεί να προκαλέσει αύξηση της αρτηριακής πίεσης. Κάντε τις ασκήσεις αργά και με ομαλές κινήσεις για να αποφύγετε τραυματισμούς.

 

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΚΝΗΜΙΑΙΟ ΑΚΡΩΤΗΡΙΑΣΜΟ

 

  • Ξαπλώστε στην πλάτη σας
  • Πιέστε τους γλουτούς μαζί
  • Κρατήστε για 5-10 δευτερόλεπτα
  • Μην κρατάτε την αναπνοή σας

 

  • Κρατήστε το ένα άκρο κάτω και ανασηκώστε το άλλο προς το στήθος λυγίζοντας το γόνατο εναλλάξ.
  • Ένα άλλο άτομο μπορεί να σας βοηθήσει με την ώθηση του άκρου προς τα κάτω
  • Επαναλάβετε από την αντίθετη πλευρά

 

Χαλαρώστε για 30 δευτερόλεπτα

  • Ανασηκώστε το ακρωτηριασμένο άκρο προς τα πάνω με τεντωμένο γόνατο και 
  • εναλλάξ το υγιές άκρο
  • Κρατήστε για 5-10 δευτερόλεπτα
  • Μπορείτε να επαναλάβετε τις ασκήσεις ενώ είστε ξαπλωμένοι στο πλάι από το υγιές μέλος

 

  • Τοποθετήστε ένα μαξιλάρι κάτω από το κολόβωμα
  • Πιέστε το ακρωτηριασμένο άκρο προς τα κάτω και ανασηκώστε το υγιές προς τα πάνω και αντίστροφα
  • Κρατήστε για 5-10 δευτερόλεπτα

 

  • Διάταση απαγωγών, όπως απεικονίζεται
  • Για καλύτερα αποτελέσματα εφαρμόστε ένα λάστιχο στο ύψος των μηρών

 

 

  • Ξαπλώστε μπρούμυτα
  • Ανασηκώστε εναλλάξ τα άκρα προς τα πάνω με τεντωμένο γόνατο
  • Κρατήστε για 5-10 δευτερόλεπτα
  • Συνεχίστε με την άσκηση μπρούμυτα λυγίζοντας μόνο το γόνατο (κάμψη - έκταση)
  • Επαναλάβετε από την αντίθετη πλευρά

 

  • Όταν βρίσκεστε σε καθιστή θέση τοποθετήστε το κολόβωμα σε ευθεία θέση

 

 

 

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΜΗΡΙΑΙΟ ΑΚΡΩΤΗΡΙΑΣΜΟ

 

  • Ξαπλώστε στην πλάτη σας
  • Πιέστε τους γλουτούς μαζί
  • Κρατήστε για 5-10 δευτερόλεπτα
  • Μην κρατάτε την αναπνοή σας

 

  • Τοποθετήστε ένα μαξιλάρι κάτω από το κολόβωμα
  • Πιέστε το ακρωτηριασμένο άκρο προς τα κάτω και ανασηκώστε το υγιές προς τα πάνω και αντίστροφα
  • Κρατήστε για 5-10 δευτερόλεπτα
  • Επαναλάβετε από την αντίθετη πλευρά

Χαλαρώστε για 30 δευτερόλεπτα.

 

  • Διάταση απαγωγών, όπως απεικονίζεται
  • Για καλύτερα αποτελέσματα εφαρμόστε ένα λάστιχο στο ύψος των μηρών

 

  • Συνεχίστε την ίδια άσκηση ξαπλώνοντας στο πλάι με το υγιές άκρο κάτω

 

  • Ξαπλώστε μπρούμυτα
  • Πιέστε τους γλουτούς μαζί
  • Κρατήστε για 5-10 δευτερόλεπτα
  • Μην κρατάτε την αναπνοή σας

 

  • Ανασηκώστε εναλλάξ τα άκρα προς τα πάνω
  • Κρατήστε για 5-10 δευτερόλεπτα
  • Επαναλάβετε από την αντίθετη πλευρά

 

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΑΚΡΩΤΗΡΙΑΣΜΟ ΑΝΩ ΑΚΡΩΝ

ΑΝΤΙΒΡΑΧΙΟ

  • Ξαπλώστε μπρούμυτα
  • Πιέστε την πλάτη σας προς τα μέσα
  • Κρατήστε για 5-10 δευτερόλεπτα
  • Μην κρατάτε την αναπνοή σας

 

 

  • Ξαπλώστε ανάσκελα
  • Ανασηκώστε το ακρωτηριασμένο άκρο στο ύψος του κεφαλιού βοηθώντας το με το υγιές άκρο ή με τη βοήθεια συνοδού

 

 

  • Σηκώστε και τα δυο χέρια σε 90° από τον κορμό
  • Κρατήστε για 5-10 δευτερόλεπτα

 

 

Χαλαρώστε για 30 δευτερόλεπτα

  • Συνεχίστε με πλήρη έκταση και κάμψη του αγκώνα
  • Για καλύτερα αποτελέσματα εφαρμόστε ένα λάστιχο για αντίσταση

 

  • Από όρθια θέση, φέρτε το ακρωτηριασμένο άκρο τεντωμένο μπροστά από το στήθος
  • Με το άλλο χέρι πιέστε τον αγκώνα του για να νιώσετε ένα ελαφρύ τράβηγμα στην πλαϊνή πλευρά του ώμου

 

 

ΒΡΑΧΙΟΝΙΟ

 

  • Κάμψη του ώμου εφαρμόζοντας αντίσταση
  • Κρατήστε για 5-10 δευτερόλεπτα

 

 

  • Έκταση του ώμου εφαρμόζοντας αντίσταση
  • Κρατήστε για 5-10 δευτερόλεπτα
  • Μην κρατάτε την αναπνοή σας

 

 

  • Κάμψη των χεριών μέχρι το ύψος των ώμων
  • Κρατήστε για 5-10 δευτερόλεπτα
  • 10 επαναλήψεις

 

 

  • Συνεχίστε με κάμψη – έκταση 180°
  • Κρατήστε για 5-10 δευτερόλεπτα
  • 10 επαναλήψεις

 

 

  • Απαγωγή – Επαγωγή
  • Περιστρέψτε τα χέρια σας αντιστρόφως 360°

 

  • Τεντώστε τα χέρια με σφιχτή παλάμη και φέρτε τα πίσω από την πλάτη 
  • Επαναλάβετε από την αντίθετη πλευρά
  • 10 επαναλήψεις

 

 

 

  • Από όρθια θέση, φέρτε το ακρωτηριασμένο άκρο τεντωμένο μπροστά από το στήθος και λίγο διαγώνια προς τα κάτω
  • Με το άλλο χέρι πιέστε για να νιώσετε ένα ελαφρύ τράβηγμα στην πλαϊνή πλευρά του ώμου

 

Όλες οι ασκήσεις ενδυνάμωσης θα πρέπει να επαναλαμβάνονται συχνά μέσα στην ημέρα, επίσης, είναι ενδεικτικές και βασικές. Οι κινησιολόγοι της ομάδας μας θα φροντίσουν να δημιουργήσουν ένα πρόγραμμα αποκατάστασης ειδικό στις ατομικές ανάγκες με βάση το σημείο και το ύψος του ακρωτηριασμού, τα παθολογικά αίτια και την ηλικία του ασθενούς, στοχεύοντας πάντα στην επιτυχή χρήση της πρόθεσής σας.

 

Είμαστε πάντα δίπλα σας σε κάθε κίνηση.