Προθέσεις Ποδοκνημικής & Άκρου Ποδός

Αυτές οι προσθετικές κατασκευές είναι ιδιαίτερες και αφορούν ασθενείς με ακρωτηριασμούς τύπου: Syme, Chopart, Lisfranc, αλλά και περιφερειακότερους μεσομετατάρσιους ή μεταταρσιοφαλαγγικούς.

Για την εφαρμογή της θήκης στο κολόβωμα, χρησιμοποιούμε κυρίως τις κάλτσες σιλικόνης ή πολυουρεθάνης. Λόγω της αυξημένης αντοχής, αλλά και της άνεσης που παρέχουν στον ασθενή, είναι πολύ φιλικές προς το χρήστη και έχουν εφαρμοστεί με μεγάλη επιτυχία. Διατίθονται σε διαφόρους τύπους στο εμπόριο, στο βασικό ή στο κωνικό σχήμα, με πύρο, δαχτυλίδι και άλλες παραλλαγές. Η επιλογή τους γίνεται από τον προσθετικό, σύμφωνα με τη μορφολογία του κολοβώματος, την υπολειπόμενης μυϊκή κατάσταση αλλά και τα επίπεδα δραστηριότητας του ασθενούς.

Όπως, σε όλες τις προθέσεις κάτω άκρων, έτσι και σε αυτές, αυτό που πρωτίστως έχει σημασία είναι τα χαρακτηριστικά του κολοβώματος, ο σχεδιασμός της θήκης και η μεταξύ τους λειτουργική σχέση. Το κολόβωμα οφείλει να διαθέτει ομαλά διαμορφωμένο σχήμα και μεγάλη ανθεκτικότητα στις φορτίσεις. Η θήκη του κολοβώματος πρέπει να εφαρμόζει σωστά και με σταθερότητα, για να αντέχει στις πιέσεις των εγκάρσιων στροφικών φορτίσεων, κατά την έναρξη και τη λήξη του κύκλου βάδισης.

Μεταταρσιοφαλαγγικοί και μεσομετατάρσιοι ακρωτηριασμοί

Αυτός, ο τύπος ακρωτηριασμών αφορά κυρίως σακχαροδιαβητικούς ασθενείς. Σκοπός του χειρουργείου είναι η διατομή του οστού ή η απεξάρθρωση της φάλαγγας, σε τέτοιο ύψος, ώστε να δίνει το περιθώριο στα μαλακά μόρια να καλύψουν το οστό, χωρίς τάση. Σε τέτοιου είδους ακρωτηριασμούς, οι απώλειες από λειτουργικής πλευράς, μπορούν να θεωρηθούν αμελητέες και προσεγγίζονται, με την κατασκευή ενός απλού ορθωτικού πέλματος. Η ορθωτική κατασκευή, σαν σκοπό, έχει τη μείωση του φορτίου, που μπορεί να οδηγήσει σε περαιτέρω επιπλοκές, την απορρόφηση των κραδασμών και την ευθυγράμμιση του πέλματος. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η χρήση του πελματογραφήματος είναι καταλυτική για την ισομερή κατανομή του βάρους, σε όλη την επιφάνεια του πέλματος.. Τα υλικά που συγκροτούνε, ένα τέτοιο πέλμα, είναι αφρώδη, διαφορετικής σκληρότητας, τύπου EVA.

Στις περιπτώσεις απώλειας περισσότερου από ένα δάκτυλο χρησιμοποιούμε την ίδια μέθοδο, με τη διαφορά ότι τα πέλματα ενισχύονται με εσωτερικό έλασμα από υλικό ανθρακονημάτων. Εξαιτίας της μειωμένης ισορροπίας, αλλά και της απώλειας ώθησης, στην τελική φάση της στήριξης, είναι αναγκαία μια πιο ενισχυμένη και ενεργητική κατασκευή. Αυτά τα ελάσματα έχουν την ιδιότητα, να απορροφούν την ενέργεια κατά τη διάρκεια στήριξης του μέλους και να την επιστρέφουν στη τελική φάση στήριξης (late stance), δίνοντας ώθηση στον ασθενή.

Σε άλλες πάλι περιπτώσεις, συστήνεται η κατασκευή ορθοπαιδικών υποδημάτων, με σκοπό, τη βελτίωση στη στάση του σώματος και κατ΄επέκταση στην ποιότητα βάδισης. Ειδικότερα, για διαβητικούς ασθενείς, μέλημα είναι και η πρόληψη των ελκών και κατακλίσεων του δέρματος. Υποστηρίζουν μαλακά την περιοχή της καμάρας και τις αρθρώσεις του πέλματος, χαρίζοντας μια ασπίδα προστασίας στις περιοχές που πονούν. Κατασκευάζονται από γνήσια, ελληνικά δέρματα, πρώτης ποιότητας και διατίθενται σε ποικίλα σχέδια και χρώματα. Για όλα τα υποδήματα, ακολουθείται πάντα η γνωμάτευση του θεράποντα ιατρού, η οποία κατευθύνει και τον τρόπο κατασκευής.

Ακρωτηριασμοί τύπου Lisfranc και Chopart

Οι ακρωτηριασμοί στην περιοχή των οστών του ταρσού, όπως ο ακρωτηριασμός Lisfranc (ταρσομετατάρσια άρθρωση), με απεξάρθρωση των μεταταρσίων οστών και Chopart (Μεσοτάρσια άρθρωση), με απεξάρθρωση των οστών του ταρσού, στο επίπεδο του αστραγάλου και της πτέρνας, υποστηρίζουν όμοια προσέγγιση από προσθετικής πλευράς.

Αντιμετωπίζουμε ένα άκρο, που έχει χάσει περισσότερο από το 50% της στηρικτικής του επιφάνειας και η πρόκληση από προσθετικής πλευράς είναι μεγάλη. Το κολόβωμα τείνει σε θέση υπτιασμού και ιπποποδίας, λόγω της υπερίσχυσης του τόνου των μυών και της ομάδας των γαστροκνημίων, ενώ παρουσιάζει ευαισθησία στην εμπρόσθια περιφέρεια του άκρου, εξαιτίας της έλλειψης μαλακών μορίων. Το τεράστιο πρόβλημα στήριξης, δεν δύναται να αντιμετωπισθεί με τη χρήση ορθωτικών πελμάτων.

Η λύση, που προτείνεται, είναι η κατασκευή ενός σιλικονούχου πέλματος, η οποία θα κατανέμει ομοιόμορφα το φορτίο του σώματος, προς το κολόβωμα και θα σταθεροποιήσει το οστό της πτέρνας. Σκοπός της είναι να αποκατασταθεί η ισορροπία του ασθενή, προσφέροντας του μια ομαλή βάδιση. Λόγω της εξελιγμένης τεχνικής προσέγγισης, επιτυγχάνεται ένα εξαιρετικό αποτέλεσμα, τόσο στο λειτουργικό κομμάτι, όσο και στο αισθητικό. Αποτυπώνουμε σιλικονούχα μέλη που προσεγγίζουν στο μέγιστο το φυσικό αποτέλεσμα. Μάλιστα πολλές φορές συγκρίνοντας το προσθετικό μέλος με το υγιές, οι διαφορές τους δεν μπορούν να γίνουν αντιληπτές με γυμνό μάτι.

Για τις περιπτώσεις, που η σιλικονούχα κατασκευή δεν μπορεί να δεχθεί τα ανάλογα φορτία και πιέσεις, αναγκαζόμαστε να προσεγγίσουμε το περιστατικό με διαφορετική τεχνική. Προεκτείνουμε το μήκος της πρόθεσης, μέχρι το ύψος του επιγονατιδικού τένοντα, αφήνοντας ένα άνοιγμα στη μέσω πλευρά της πρόθεσης, για πιο εύκολη εφαρμογή. Η συγκρότηση, μιας τέτοιας πρόθεσης απαρτίζεται από δύο διαφορετικές θήκες, την εσωτερική που έρχεται σε επαφή με το κολόβωμα και την εξωτερική που συνδέεται με το προσθετικό πέλμα. Η εσωτερική κατασκευάζεται από υλικό σιλικόνης ή πολυφόρμ για να στηρίζει μαλακά, ενώ η εξωτερική από ρητίνη και ανθρακονήματα για να έχει ανθεκτικότητα. Η συγκεκριμένη πρόθεση μπορεί να είναι πιο λειτουργική από το σιλικονούχο πέλμα, όμως υστερεί στην αισθητική της. Επίσης στη συγκεκριμένη κατασκευή έχουμε περιορισμό στην επιλογή πέλματος εξαιτίας της υπάρχουσας πτέρνας. Η υψομετρική διαφορά που παρουσιάζεται εν συγκρίσει με το υγιές μέλος μας αναγκάζει να επιλέξουμε πέλματα συγκεκριμένου τύπου, από ανθρακόνημα με ύψος λίγων χιλιοστών. Στις περιπτώσεις που εξακολουθεί να μην επαρκεί το ωφέλιμο ύψος, θα προσθέσουμε ένα ορθωτικό πέλμα, στο εσωτερικό του αντίπλευρου υποδήματος για να κερδίσουμε το αναγκαίο ύψος.

Ακρωτηριασμός τύπου Syme

Οι ακρωτηριασμοί, αυτού του τύπου, μπορούν να χαρακτηριστούν σαν έναν από τους καλύτερους, όταν η επέμβαση γίνει με επιτυχία. Παρόλα αυτά, υπάρχουν κίνδυνοι μόλυνσης ή μετατόπισης της πτέρνας, που ίσως οδηγήσουν σε επιπλοκές ή και σε ενδεχόμενο υψηλότερο ακρωτηριασμό. Είναι ένας ακρωτηριασμός, που χρήζει ιδιαίτερης, τεχνικής προσέγγισης, διότι το ύψος της απώλειας βρίσκεται σε περιοχή με υψηλές βαδιστικές απαιτήσεις, κατά την εμπροσθοπίσθια διεύθυνση. Γενικά, μπορούμε να θεωρήσουμε, ότι αντιμετωπίζουμε ένα άκρο με άρτια λειτουργικότητα. Στο παρελθόν, απέφευγαν αυτόν τον τύπο χειρουργικής επέμβασης, ειδικά σε ισχαιμικά άκρα, εξαιτίας, της πτωχής αιμάτωσης, στη συγκεκριμένη περιοχή.

 

Σε αυτές τις περιπτώσεις, η κατασκευή του τεχνητού μέλους είναι τύπου PTB (Patellar-Tendon-Bearing), στήριξη δηλαδή στον επιγονατιδικό σύνδεσμο και κατά μήκος του άκρου, σε περιοχές ανθεκτικές σε πιέσεις. Για την ολοκλήρωση του τεχνητού μέλους, χρησιμοποιούμε πέλματα ανάλογα της δραστηριότητας του ασθενούς, συνυπολογίζοντας πάντα τον περιορισμό της υψομετρικής διαφοράς με το άλλο άκρο. Όπως και για τα Lisfranc και Chopart αν δεν επαρκεί το ύψος, για την τοποθέτηση του τεχνητού προσθετικού πέλματος, χρησιμοποιούμε, ένα ορθωτικό πέλμα στο αντίπλευρο σκέλος.